Pardubice (niem. Pardubitz, cyg. Pardubica, Pardubicy), miasto w Czechach, ośrodek administracyjny kraju pardubickiego. Położone przy ujściu rzeki Chrudimki do Łaby. W odległości ok. 104 km na wschód od Pragi. Pardubice są ważnym węzłem kolejowym. Tutaj rozdzielają się linie czeskiego Pendolino na linię południową (Praga – Pardubice – Česká Třebová – Brno – Brzecław) i linię północną (Praga – Pardubice – Ołomuniec – Ostrawa). Komunikacja miejska opiera się na sieci linii autobusowych i trolejbusowych.

Miasto zostało założone ok. roku 1340, ale od początków XIII wieku znajdował się tam klasztor.

W Czechach określa się go czasami jako miasto piernika (jak Toruń w Polsce).

Corocznie jesienią w Pardubicach odbywa się znany wyścig konny Wielka Pardubicka (Velká pardubická).

Most (niem. Brüx, po cygańsku Mosti / Mosty) – miasto w Czechach w kraju ujskim; 68,2 tys. mieszkańców w 2004 (70,8 tys. w 1989).

Historia: pierwsze wzmianki z XI w.; w latach sześćdziesiątych XX w. miasto przeniesiono na nowe miejsce w związku z intensywnie rozwijającą się działalnością górniczą Mosteckiego Zagłębia Węglowego; hutnictwo żelaza, przemysł włókienniczy, spożywczy; węzeł kolejowy. Znajduje się tu tor wyścigowy, z którego korzystają kierowcy i motocykliści.

W mieście, od 1901 r., funkcjonuje wspólna z Litvínovem sieć tramwajowa, składająca się z 5 linii.

Kraj ustecki (czes. Ústecký kraj) – jednostka podziału administracyjnego w północno-zachodnich Czechach.

Główne miasto to Uście nad Łabą (Ústí nad Labem).

Kraj ustecki graniczy z:

• krajem libereckim na wschodzie,
• krajem środkowoczeskim na południowym wschodzie,
• krajem pilzneńskim na krótkim odcinku na południu,
• krajem karlowarskim na południowym zachodzie,
• Saksonią na północnym zachodzie.

W dzielnicy na wschód od zamku i na północ od starówki warto obejrzeć dwie budowle: klášter klarisek a kostel Božího těla (klasztor Klarysek z kościołem Bożego Ciała; obydwa sięgają korzeniami XIV w.) oraz dawny arsenał, a obecny Browar Eggenberg z 1630 r. (tel. 0337/711426, fax 0337/711761; czynny cały rok, konieczna rezerwacja z dużym wyprzedzeniem, grupy co najmniej 20-osobowe).

Willa Tugendhat znajduje się w dzielnicy Černá Pole, na wzgórzu, z którego roztacza się widok na centrum. Zaprojektował ją znany niemiecki architekt Mies van der Rohe (1886–1969) dla bogatej żydowskiej rodziny Tugendhatów.

Właściciele mieszkali w niej do 1938 r., po czym, w obawie przed hitlerowcami, uciekli do Wenezueli. Budynek jest wspaniałym przykładem architektury modernistycznej. Dzięki pochyłości terenu od strony ulicy wygląda na jednopiętrowy (i niezbyt efektowny), a na ogrody otwiera się trzema poziomami. Pokój gościnny miał powierzchnię 235 m², a dwie z jego ścian były przeszklone. Obecnie część wyposażenia opustoszałych wnętrz można zobaczyć w Galerii Morawskiej.

Qarto wcześniej o szczegóły zapytać w biurze informacji turystycznej, gdyż czasami wymagane są zgłoszenia. Adres: ul. Černopolní 45, tel. 05/45212118; śr.–nd. 9.00–18.00, wejście tylko z przewodnikiem co godzinę, ostatnie 17.15; dojazd z centrum tramwajami #3, 5 i 11, przystanek Dětská nemocnice.

Licząca prawie 180 tysięcy mieszkańców stolica Czech Zachodnich – Pilzno (Plzeň) – jest co prawda dużym ośrodkiem przemysłowym, ale podczas zwiedzania starówki można by nawet o tym zapomnieć, gdyby nie zanieczyszczenia na zabytkowych domach.

Miasto słynie przede wszystkim z browaru Prazdroj, w którym warzy się piwo pilsner urquell (po czesku prazdroj, czyli „praźródło”), uważane przez wielu znawców za najlepsze na świecie. Niektórzy turyści przyjeżdżają do Pilzna tylko po to, by zwiedzić browar i wziąć udział w degustacji piwa.

Stare miasto nie wyróżnia się specyficznym klimatem, warto jednak zwrócić uwagę na parę ciekawych budowli, np. kościół św. Bartłomieja, stojący samotnie na náměstí Republiky. Największej architektonicznej atrakcji Pilzna szukać należy tuż na zachód od starówki – przepiękna synagoga z charakterystycznymi czerwonymi kopułami to trzecia co do wielkości żydowska świątynia na świecie.

Początki miasta sięgają 1295 r. Przemysł Wacław II założył wówczas osadę, która dzięki korzystnemu położeniu była oczkiem w głowie władz i szybko rozwinęła się w spory ośrodek handlowy. Dobre czasy trwały (z małymi przerwami) aż do XVII w. Podczas wojen husyckich miasto zdecydowanie opowiedziało się po stronie katolików, to jednak zbytnio mu nie zaszkodziło. Dotkliwy cios przyniosła dopiero wojna trzydziestoletnia w pierwszej połowie XVII w. i szerzące się jednocześnie zarazy. Gwałtowny wzrost znaczenia Pilzna nastąpił podczas rewolucji przemysłowej w XIX w. Główną postacią tych czasów był czeski fabrykant Emil Škoda, który został właścicielem huty żelaza. Później została ona przekwalifikowana na zakład zbrojeniowy, a ostatecznie – na fabrykę produkującą maszyny i urządzenia dla elektrowni jądrowych. Obecnie z jej linii montażowych schodzą znane i u nas samochody.

Czechy są państwem bez dostępu do morza, położonym w Europie Środkowej i graniczącym z: Austrią, Niemcami, Polską i Słowacją. Przeważająca część Czech leży na wyżynno-górskim obszarze Masywu Czeskiego, na którego peryferiach z 3 stron wznoszą się stare góry zrębowe Szumawa (wys. do 1378 m), Las Bawarski, Las Czeski, Rudawy oraz najwyższe w Czechach – Sudety (graniczna z Polską – Śnieżka, 1602 m). W środkowej części Masywu Czeskiego znajduje się zapadlisko tektoniczne – Nizina Połabska z doliną górnej Łaby. Na południu występują kotliny: Trzebońska i Budziejowicka. Wschód Czech to morawsko-śląski pas obniżeń, oddzielający Masyw Czeski od Karpat. Główne rzeki Czech to: Łaba z dopływami Wełtawą, Ohrzą i Izerą, Morawa oraz Odra z Opawą i Olzą. Występują na nich liczne zbiorniki retencyjne (m.in. jeziora: Orlickie, Lipieńskie, Slapskie na Wełtawie). Czechy słyną z licznych źródeł mineralnych, głównie cieplic (Karlowe Wary (73°C), Jańskie Łaźnie (29,6°C)). Około 30% powierzchni kraju porastają głownie lasy iglaste, miejscami mieszane z udziałem buka, jodły i świerka. W celu ochrony pierwotnej szaty roślinnej i rzadkich gatunków zwierząt utworzono Krkonoský Národni Park (385 km2) oraz liczne rezerwaty leśne, geologiczne, torfowiskowe i faunistyczne.

Kuchnia czeska podlegała wpływom kuchni krajów sąsiednich: Śląska, Bawarii, Austrii, Węgier i Słowacji. Ma ona swoje regionalizmy: czeskie, morawskie i śląskie.

Charakterystyczne dania:

• knedliki bułczane (houskove knedlíky), ziemniaczane (bramborové knedlíky), owocowe (ovocné knedlíky)
• knedlo-vepřo-zelo, potoczny skrót wieprzowego pieczonego mięsa z knedlikami oraz duszoną kapustą
• svíčková (polędwica wołowa z sosem śmietankowym)
• sosy śmietankowe – oprócz svíčkovego grzybowy, koperkowy, kura na papryce (istotny jest znowu sos)
• golonka (vepřové koleno) peklowana, wędzona (uzené koleno) i pieczona (pečené koleno)
• ołomunieckie twarożki smażone w cieście piwnym
• ser smażony
• utopenci – kiełbasa w zalewie kwaśnej
• zupa ziemniaczana, pomidorowa, soczewicowa, gulaszowa, flaki, czosnkowa, cebulowa, rybna (niektóre zupy smakują i wyglądają inaczej niż polskie wersje, zwłaszcza zupa pomidorowa)
• piwo
• becherovka
• burčák [burczaak] – młode wino
• koláč
• buchty (rodzaj drożdżówek)
• frgál – specjalny rodzaj kołacza na Wołoszczyźnie Morawskiej (Valašsko)
• štrúdl
• tatranky – wafelki
• lázeňské oplatky
• hořické trubičky
• rakvičky se šlehačkou – ciasteczko w kształcie trumienki z bitą śmietaną

Praga (czes.: Praha, wym. IPA: [ˈpraɦa]) – stolica i największe miasto Czech. Nazwa została wyprowadzona od słowa czeskiego “práh” które oznacza próg domu (związane jest to z legendą o Libuszy) ale także próg na rzece. Położona po obu stronach rzeki Wełtawy. Obszar 496 km²; 1 205 000 mieszkańców (2002), główny ośrodek gospodarczy kraju. Przemysł maszynowy, elektrotechniczny, włókienniczy i inne. Uczelnie: m.in. Uniwersytet Karola (data założenia 1348, najstarszy uniwersytet w Europie Środkowej, współpraca naukowa z Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie).Pierwszymi mieszkańcami terenów nad Wełtawą, były osiedlające się tu od ok.500 roku p.n.e., plemiona celtyckie.Zostały one stopniowo wyparte przez napływający pomiędzy IX a VI wiekiem p.n.e germański lud Markomanów. Pierwsze plemiona słowiańskie przybyły na te tereny ok.500 roku. Walki o dominacje doprowadziły ok.800 roku do władzy dynastię Przemyślidów, którzy założyli tu miasto.Wznieśli oni dwie warowne osady : Zamek Praski i Wyszehrad. Od 973 roku Praga była siedzibą pierwszego biskupstwa na tych terenach, podległego metropolii mogunckiej. Szczególny rozkwit miasto osiągnęło za rządów Karola IV. Założył on tu pierwszy w środkowej Europie uniwersytet – Carolinum katolików (. W roku 1344 praskie biskupstwo zostało podniesione w hierarchii kościelnej do rangi arcybiskupstwa. Od 1526 pozostawało pod rządami Habsburgów, jako jedna ze stolic ich monarchii. W 1419 roku miała tam miejsce słynna defenestracjawojny husyckie), zaś w 1618 roku podobne wydarzenie (wyrzucenie przez okno namiestników cesarza) stało się bezpośrednią przyczyną wojny trzydziestoletniej. W wyniku klęski czeskich protestantów pod Białą Górą w 1620 Praga jako stolica Królestwa Czeskiego traci swoje znaczenie i na długie lata pozostaje w cieniu Wiednia. W 1848 roku powstanie (w czasie Wiosny Ludów). Pod koniec XIX wieku wybudowano wiele reprezentacyjnych budynków; powolne odzyskiwanie znaczącej pozycji w monarchii Habsburgów. W 1918 stolica nowo utworzonej Czechosłowacji. W latach 1939-45 okupowana przez Niemcy, wyzwolona w 1945. W 1968 roku główna arena praskiej wiosny. W roku 1993 po odłączeniu się Słowacji, miasto zostało stolicą Republiki Czeskiej.